
dr hab. Witold Jakubowski prof. UWr
Kierownik Zakładu
Zakład Edukacji Dorosłych i Studiów Kulturowych
Dydaktyka
Konsultacje
Konsultacje w semestrze letnim 2025/2026
- poniedziałek godz. 9.00. – 10.00
- wtorek godz. 9.00. – 10.00
Prowadzone zajęcia
Instytut Pedagogiki:
- Seminarium magisterskie
- Pedagogika kultury
- Edukacja kulturalna dorosłych
- Edukacyjne konteksty kultury popularnej
- Film w działaniach edukacyjnych
Instytut Kulturoznawstwa:
- Poetyki kina
Publikacje i konferencje
Artykuły, monografie, rozdziały i publikacje redakcyjne
Monografie:
- Witold Jakubowski, Lęk w filmie (refleksje pedagoga), Kraków: „Impuls”, 1997. s. 127
- Witold Jakubowski,Edukacja i kultura popularna, Kraków: „Impuls”, 2001
- Witold Jakubowski,Edukacja w świecie kultury popularnej Kraków: „Impuls”, 2006 (2011)
- Witold Jakubowski,Edukacja w popkulturze – popkultura w edukacji (szkice z pedagogiki kultury popularnej), Kraków: „Impuls”, 2021
- Witold Jakubowski, Sylwia Jaskulska,Czego nas uczą seriale (studium z pedagogiki kultury popularnej), Kraków: „Impuls”, 2025
Monografie zbiorowe:
- Witold Jakubowski, Edyta Zierkiewicz (red.),Edukacyjne konteksty kultury popularnej, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2002
- Witold Jakubowski (red.),Media – Kultura popularna – Edukacja, Kraków: „Impuls”, 2005
- Witold Jakubowski (red.),„Dzisiejsze czasy” – edukacja wobec przemian w kulturze współczesnej, Kraków: „Impuls”, 2006
- Witold Jakubowski (red.),Kultura i edukacja: (konteksty i kontrowersje), Kraków: „Impuls”, 2008 (2010)
- Daria Hejwosz, Witold Jakubowski, (red.),Kultura popularna – tożsamość – edukacja, Kraków: „Impuls”, 2010
- Witold Jakubowski, Sylwia Jaskulska (red.),Kultura mediów, ciało i tożsamość – konteksty socjalizacyjne i edukacyjne, Kraków: „Impuls”, 2011
- Witold Jakubowski (red.),Kultura jako przestrzeń edukacyjna – współczesne obszary uczenia się osób dorosłych, Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”, 2012
- Witold Jakubowski (red.),Pedagogika kultury popularnej: teorie, metody i obszary badań, Kraków: „Impuls”, 2016 (2017). – 350 s.: il. – Wstęp / Witold Jakubowski
Rozdziały w monografiach naukowych:
- Witold Jakubowski,W kręgu filmów Romana Polańskiego. Z problemów recepcji, w: Pedagogika w systemie studiów uniwersyteckich, red. nauk. Alicja Kargulowa, Wrocław 1991
- Witold Jakubowski, The cultural sources of dilemmas in adult educators training in contemporary Poland, w: Scholarly Practitioners: The Education of Educators of Adults, ed. by Roseanne Benn. – Exeter, 1998, University of Exeter. Centre for Research in Continuing Education
- Witold Jakubowski, Kultura popularna i edukacja, czyli nowy kontekst edukacji kulturalnej, w: Edukacja pozaszkolna a integracja europejska, red. nauk. Zdzisław Wołk, Zielona Góra, 1999
- Witold Jakubowski, „Rocko-lekcje”, czyli dyskursy w polskiej muzyce młodzieżowej, w: Młodzież, styl życia i zdrowie. Konteksty i kontrowersje, pod red. Zbyszka Melosika, Poznań, 2001
- Witold Jakubowski,Kultura popularna jako obszar refleksji pedagogicznej, w: Edukacyjne konteksty kultury popularnej, Kraków, 2002
- Witold Jakubowski,„Miasteczko Pleasentville”, czyli kilka refleksji o pedagogicznych wartościach kultury popularnej, w: Edukacja ku wartościom, pod red. Alicji Szerląg, Kraków, 2004
- Witold Jakubowski, Edukacyjny kontekst muzyki popularnej, czyli poważne aspekty nie-poważnej muzyki, w: Edukacja muzyczna. Tożsamość i praktyka, pod red. Andrzeja Białkowskiego, Lublin, 2006
- Witold Jakubowski,Zamiast wstępu, czyli o kulturze popularnej i edukacji, w: Media – Kultura popularna – Edukacja, pod red. Witolda Jakubowskiego. Kraków, 2005
- Witold Jakubowski,Popular Culture as a „New World” of Learning, w: „Old” and „New” Worlds of Adult Learning / ed. by A. Bron, E. Kurantowicz, H. Salling Olesen, L. West, Wrocław, 2005
- Witold Jakubowski,Kultura popularna jako przestrzeń działań animacyjnych, w: Tworzyć, zmieniać, aktywizować… : animacja społeczno-kulturalna jako mobilizowanie potencjału indywidualnego i przeciwdziałanie bezradności społecznej, pod red. Edyty Zierkiewicz we współpracy z Walentyną Wnuk, Wrocław, 2006
- Witold Jakubowski,Dlaczego wstydzimy się kultury popularnej, czyli o nowych zadaniach edukacji kulturalnej, w: „Dzisiejsze czasy” – edukacja wobec przemian w kulturze współczesnej, pod red. Witolda Jakubowskiego, Kraków, 2006
- Witold Jakubowski,„S jak serial”, czyli edukacja w stylu pop, w: Kultura popularna i (re)konstrukcje tożsamości, pod red. Agnieszki Gromkowskiej-Melosik, Poznań-Leszno, 2007
- Witold Jakubowski,Edukacyjny kontekst kultury wizualnej, czyli o czym mówią filmy, w: Kultura i edukacja: (konteksty i kontrowersje), pod red. Witolda Jakubowskiego, Kraków, 2008
- Witold Jakubowski, Kultura popularna jako przestrzeń edukacji dorosłych, czyli kilka refleksji o uczestnictwie w kulturze, w: Edukacja dorosłych jako czynnik rozwoju społecznego, pod red. Tadeusza Aleksandra, Radom, 2010
- Witold Jakubowski, Kultura popularna, media i my, czyli refleksje o tożsamości mieszkańca „globalnej wioski”, w: Kultura popularna: konteksty teoretyczne i społeczno-kulturowe, pod red. Agnieszki Gromkowskiej-Melosik i Zbyszka Melosika, Kraków, 2010
- Witold Jakubowski,Media: the surrender of technology to culture (’local’ communities in Global Village), w: Transforming/researching communities, ed. by Emilio Lucio- Villegas, Xàtiva: Diálogos. 2010
- Witold Jakubowski,Wychowanie estetyczne vs. edukacja przez sztukę, czyli kilka refleksji o edukacyjnym potencjale sztuki popularnej, w: Kultura popularna – tożsamość – edukacja, pod red. nauk. Darii Hejwosz, Witolda Jakubowskiego, Kraków, 2010
- Witold Jakubowski, Media, tożsamość i edukacja, w: Kultura mediów, ciało i tożsamość – konteksty socjalizacyjne i edukacyjne, pod red. Witolda Jakubowskiego i Sylwii Jaskulskiej, Kraków, 2011
- Witold Jakubowski,„Niewidoczni pięćdziesięcioletni”: obraz pokolenia w wybranych tekstach kultury popularnej, w: Jeszcze w zielone gramy… (?): rozważania o współczesnych pięćdziesięciolatkach, pod red. Krystyny Dziubackiej, Wrocław, 2011
- Witold Jakubowski,Sztuka filmowa jako miejsce uczenia się, w: Kultura jako przestrzeń edukacyjna – współczesne obszary uczenia się osób dorosłych, pod red. Witolda Jakubowskiego, Kraków, 2012
- Witold Jakubowski,Dylematy edukacji kulturalnej w czasach popkultury, w: Kompetencje do prowadzenia edukacji kulturalnej, pod red. Katarzyny Olbrycht, Barbary Głydy, Agnieszki Matusiak, Katowice, 2014
- Witold Jakubowski,Pedagogika popkultury: prolegomena, w: Pedagogika kultury popularnej : teorie, metody i obszary badań, pod red. Witolda Jakubowskiego, Kraków, 2016
- Witold Jakubowski,Wychowanie filmowe vs film w wychowaniu, czyli o możliwych strategiach wykorzystania sztuki filmowej w edukacji, w: Od edukacji filmowej do edukacji audiowizualnej: teorie i praktyki, red. Ewa Ciszewska, Konrad Kleisa, Łódź, 2016
- Witold Jakubowski,Kultura popularna, media i młodzież, czyli kilka refleksji o partycypacji w kulturze, w: Młodzież jako przedmiot i podmiot badań pedagogicznych, pod red. Agnieszki Cybal-Michalskiej, Poznań, 2016
- Witold Jakubowski,Muzyka popularna jako obszar edukacji kulturalnej, czyli kilka pytań o możliwe strategie w edukacji popkulturowej, w: Oblicza muzycznej praxis: debaty, terytoria, reduty nadziei i oporu, redakcja Andrzej Białkowski, Wojciech J. Burszta, Gdańsk, 2020
- Witold Jakubowski, Popkulturowe ilustracje utopii społecznych, czyli o edukacyjnym potencjale kultury popularnej, w: Utopia a edukacja. T. 4, Dysonanse, kontrasty i harmonie wyobrażeń świata możliwego, redakcja Rafał Włodarczyk, Wrocław, 2020 Dostęp: https://bibliotekacyfrowa.pl/dlibra/publication/119500/edition/109637
Ważniejsze artykuły naukowe:
- Romana Polańskiego kino lęku, w: W kręgu filmu, telewizji i teatru, „Studia Filmoznawcze” XI, pod red. Jana Trzynadlowskiego, Wrocław, 1992
- Ingmara Bergmana kino lęku, w: Film: Obraz – język – wyobraźnia – idea, „Studia Filmoznawcze” XV, pod red. Jana Trzynadlowskiego, Wrocław, 1994
- Kultura i lęk, „Kultura i Edukacja”, 1994, nr 1
- Kultura i lęk (Film jako terapia?), w: Kino – Film: Poezja optyczna?, „Studia Filmoznawcze” XVI pod red. Jana Trzynadlowskiego, , Wrocław, 1995
- Obrazki z wystawy, czyli kilka refleksji o edukacji kulturalnej, „Kultura i Edukacja”, 1996, nr 1
- Planowanie edukacji w kulturze współczesnej – konieczność czy utopia?, „Kultura i Edukacja”, 1997, nr 3-4
- Kultura popularna i edukacja kulturalna, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, 1999, nr 1
- Muzyka „młodzieżowa” jako obszar edukacji kulturalnej, czyli o pedagogicznych pożytkach płynących z koncertów rockowych, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, 2000, nr specjalny
- Muzyka popularna i edukacja, czyli „wszystko jest jazzem”, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, 2000, nr 1
- Telewizja i edukacja, czyli czego możemy nauczyć się z serialu, w: „Dyskursy Młodych Andragogów” 2, red. nauk. Józef Kargul, Zielona Góra, 2001
- Kultura popularna jako źródło uczenia się, „Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, 2003, nr specjalny
- Edukacja wobec kultury globalnej (media i kultura popularna jako wyzwanie edukacyjne), „Kultura – Historia – Globalizacja” [Dokument elektroniczny]. – Nr 1 (2007)
Dostęp do artykułu: https://khg.edu.pl/wp-content/uploads/2023/02/1_2007_edukacja_wobec_jakubowski.pdf - „Przestrzeń wolności” – przestrzeń wspólnoty, czyli „se(a)ns nocy letniej”, „Dyskursy Młodych Andragogów”. – [T.] 9 (2008)
- Aktywność kulturalna w świecie popkultury, „Studia Edukacyjne” Nr 11 (2010).
- Kultura i sztuka popularna jako obszar działań edukacyjnych, „Ars Inter Culturas” 2010, nr 1
- Media i kultura popularna jako obszar studiów nad edukacją, „Studia Edukacyjne”. – Nr 30 (2014), s. 91-107
- Fifty years after, czyli kilka refleksji o dzisiejszej kulturze młodzieżowej, „Studia Edukacyjne” 2017, nr 46
Dostęp: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/view/20676/20112 - Film jako medium edukacyjne, „Studia Edukacyjne” – Nr 47 (2018)
Dostęp: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/view/25401 - Popular culture as an educational space: depictions of utopia in pop culture texts “Studia Edukacyjne” – Nr 49 (2018)
Dostęp: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/view/25933/23688 - „Sex Education”, czyli serial jako źródło wiedzy o świecie młodzieży, „Studia Edukacyjne” – nr 57 (2020)
Dostęp: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/view/25021/23015 - Film w działaniach edukacyjnych, czyli od edukacji filmowej do edukacji przez film „Studia Edukacyjne” nr 69 (2023)
Dostęp: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/view/41633/34964 . - Edukacyjny wymiar biografii Innych, czyli czego uczy „Roman” Polańskiego? „Studia Edukacyjne” – nr 70 (2023).
Dostęp: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/se/article/view/43945/36449 - Film jako przestrzeń uczenia się (na przykładzie „filmowych biografii edukacyjnych”), „Dyskursy Młodych Andragogów” – [T.] 24 (2023).
Dostęp: https://doi.org/10.34768/dma.vi24.683
Konferencje naukowe
- Ogólnopolska konferencja naukowa „Pedagogika w systemie studiów uniwersyteckich” – I Forum Pedagogów, Wrocław wrzesień 1998. Organizator Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego
Referat: pt.: W kręgu filmów Romana Polańskiego – z problemów recepcji - Konferencja międzynarodowa „Third International Conferency on Training Adult Educators” 8-11 lipca 1998, Exeter. Organizator: University of Exeter
Referat: The cultural sources of dilemmas in adult educators training in contemporary Poland - Ogólnopolskie seminarium „Polskie i niemieckie koncepcje edukacji kulturalnej” 9-10 IV 2001, Zielona Góra. Organizator: WSP w Zielonej Górze i Uniwersytet Humboldta w BerlinieReferat: pt.: Kultura popularna i edukacja kulturalna
- Ogólnopolska konferencja naukowa „Codzienność jako miejsce i źródło uczenia się” maj 2003, Lądek Zdrój. Organizator DSWE
Referat: pt.: Kultura popularna jako źródło uczenia się - Ogólnopolska konferencja naukowa „Współczesne oblicza edukacji muzycznej” 9-10 maja 2003. Kazimierz Dolny. Organizator: UMCS w Lublinie
Referat: proszony w sesji plenarnej pt.: Edukacyjny kontekst kultury popularnej, czyli poważne aspekty nie-poważnej muzyki - Konferencja międzynarodowa „Between ‘Old’ and ‘New’ Worlds of Adult Learning” 4 ESREA European Research Conference, 16-19 września 2004, Wrocław. Organozator: Uniwersytet Wrocławski przy współpracy Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP we Wrocławiu
Referat: pt.: Popular Culture as a „New World” of Learning - Ogólnopolska konferencja naukowa „Dzisiejsze czasy – Edukacja wobec przemian w kulturze współczesnej” – XVIII Forum Pedagogów, 28-29 października 2005, Wrocław-Brzeg. Organizatorzy: Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego i WSHE w Brzegu
Referat: pt.: Dlaczego wstydzimy się kultury popularnej, czyli o nowych zadaniach edukacji kulturalnej - Ogólnopolska konferencja naukowa „Estetyka – Sztuka – Media. Przestrzenie i konteksty pedagogiczne” – XX Forum Pedagogów, 17-18 października 2007, Wrocław. Organizator: Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego
Referat: pt.: Kino „stylu zerowego” – perspektywa edukacyjna” - Ogólnopolska Konferencja Naukowa I Zjazd Andragogiczny „Edukacja dorosłych jako czynnik rozwoju społecznego” 23-24 czerwca 2009, Kraków. Organizatorzy: Zespół Pedagogiki Dorosłych Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Uniwersytet Jagielloński, Zakład Pedagogiki Społecznej i Andragogiki
Referat: pt.: Kultura popularna jako przestrzeń edukacji dorosłych, czyli kilka refleksji o uczestnictwie w kulturze - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kultura popularna i społeczne konstruowanie tożsamości” 22-24 września 2009, Gniezno. Organizator: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Referat: proszony w sesji plenarnej Kultura popularna, media i my, czyli refleksje o tożsamości mieszkańca „globalnej wioski” - Konferencja Międzynarodowa IV International Seminar of the ESREA Network „Between Local and Global: Adult Learning and Development”, Sewilla 20-22 maja 2010 r. Organizator: University of Seville, European Society for Research on Education of Adults (ESREA) i Dolnośląska Szkoła Wyższa
Referat: pt.: Media: the surrender of technology to culture (’local’ communities in Global Village) - II Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kultura popularna i społeczne konstruowanie tożsamości” 6-8 września 2010, Gniezno. Organizator: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Referat: proszony w sesji plenarnej Media, tożsamość i edukacja - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Sztuka jako przestrzeń edukacyjna – teoria i praktyka” 3-5 listopada 2010. Wrocław, Organizatorzy Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego i Towarzystwo Kultury Czynnej
Referat: otwierający konferencję w sesji plenarnej pt.: Wychowanie estetyczne vs. edukacja przez sztukę - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kadry dla edukacji kulturalnej – kompetencje, drogi ich zdobywania i doskonalenia” 22-23 kwietnia 2013, Cieszyn. Organizator: Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji, Instytut Nauk o Edukacji
Referat: pt. Dylematy edukacji kulturalnej w czasach popkultury - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Współczesne dylematy pedagogiki. Teoria i praktyka” 19-20 listopada 2013, Lublin. Organizator: UMCS w Lublinie
Referat: pt. Media i kultura popularna jako obszar studiów nad edukacją - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Edukacja estetyczna w kulturze konwergencji” 12 maja 2014, Łódź. Organizator: Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu, Katedra Edukacji Artystycznej
Referat: proszony w sesji plenarnej Edukacja kulturalna w kulturze konwergencji - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Rozwój przez zmianę”, 26-27 września 2014, Warszawa. Organizator: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, CENSA (Centrum Edukacji Nauczycieli Szkół Artystycznych)
Referat: proszony w sesji plenarnej pt. Kultura i sztuka popularna w perspektywie edukacyjnej - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Edukacja filmowa i medialna. Diagnozy i wyzwania”, 14-15 maja 2015, Łódź. Organizator: Uniwersytet Łódzki, Katedra Mediów i Kultury Audiowizualnej
Referat: proszony w sesji plenarnej Wychowanie filmowe vs film w wychowaniu, czyli o możliwych strategiach wykorzystania sztuki filmowej w edukacji - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Kultura popularna jako przestrzeń uczenia się” – XXVIII Forum Pedagogów, 19-20 października 2015, Wrocław. Organizator: Uniwersytet Wrocławski, Instytut Pedagogiki, Patronat KNP PAN, Polskie Towarzystwo Edukacji Medialnej
Referat: otwierający konferencję pt.: Pedagogika popkultury – prolegomena - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Młodzież jako przedmiot i podmiot badań pedagogicznych” 6-7 kwietnia 2016, Poznań. Organizator: UAM, Wydział Studiów Edukacyjnych
Referat: pt.: „Fifty Years After”, czyli kilka refleksji o dzisiejszej kulturze młodzieżowej - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Filmowe psycho-tropy – zastosowanie filmów w edukacji i profilaktyce” 26-27 kwietnia 2017, Katowice. Organizatorzy: SWPS Uniwersytet Homanistycznospołeczny w Warszawie, Wydział Zamiejscowy w Katowicach, Uniwersytet Śląski w Katowicach
Referat: proszony w sesji plenarnej pt. Film w perspektywie edukacyjnej - V Jesienne Spotkania Andragogiczne – Międzynarodowe Seminarium Naukowe pt.: „Sztuka: percepcja – uczestnictwo – twórczość w edukacji człowieka dorosłego”, Katowice 14 listopada 2017. Organizator: WSP im. Janusza Korczaka w Warszawie, Wydział Nauk Społecznych i Pedagogicznych w Katowicach
Referat: w sesji plenarnej pt. Film w edukacji dorosłych - Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Codzienność i powszechność muzyki a praktyki popkulturowej edukacji”, Gorzów, 26-27 października 2018, Organizatorzy: Uniwersytet SWPS, Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych w Warszawie, Katedra Kulturoznawstwa, UMCS w Lublinie, Wydział Artystyczny, Instytut Muzyki
Referat: pt.: Muzyka popularna jako obszar edukacji kulturalnej, czyli kilka pytań o możliwe strategie w edukacji popkulturowej - III Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Utopia a edukacja. O wyobrażeniach edukacji i światów możliwych w społeczeństwie masowym” 3 kwietnia 2019. Organizator: Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego
Referat: pt. Kultura popularna jako przestrzeń edukacyjna – obrazy utopii w tekstach popkultury - IV Ogólnopolska Konferencja Naukowa „Utopia a edukacja. Wyobrażenia społeczne o wychowaniu obywatelskim w demokracjach i autorytaryzmach” 22-24 września 2021. Organizator: Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego
Referat: pt.: Edukacja obywatelska w stylu pop, czyli rock jako źródło wiedzy o społeczeństwie - Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Muzyka dla dzieci” 19-20 kwietnia 2023, Bydgoszcz. Organizator Akademia Muzyczna im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy, Wydział Kompozycji, Teorii Muzyki i Reżyserii Dźwięku, Pracownia Kultury Muzycznej i Folklorystyki
Referat proszony otwierający konferencję pt. Muzyka popularna jako obszar edukacji kulturalnej - XIII Ogólnopolska Konferencja Naukowa z cyklu Biografia i badanie biografii „Sytuacje trudne w biografii. Wątki edukacyjne” 20-21 lutego 2024, Łódź. Organizator: Uniwersytet Łódzki, Wydział Nauk o Wychowaniu
Referat: otwierający konferencję w sesji plenarnej pt.: Edukacyjny wymiar biografii Innych – trudna biografia Romana Polańskiego
Działalność naukowa
Zainteresowania badawcze
Moje badania sytuują się na pograniczu kulturoznawstwa i pedagogiki. Interesują mnie związki kultury i edukacji a przede wszystkim edukacyjny potencjał popkultury. Obszar ten określić można jako pedagogika kultury popularnej. W moim przekonaniu wszelkie teksty kultury warte są badania, gdyż opisują świat, w którym żyjemy. Takie fenomeny jak: muzyka popularna, film, seriale oraz programy telewizyjne są przestrzenią ścierania się dyskursów społecznych, stąd też stanowią ciekawy teren pedagogicznych eksploracji, ukazujących socjalizacyjne i edukacyjne „działanie” popkultury.
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za pracę doktorską w 1995 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 1997 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia dydaktyczne w 1999 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2000 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2001 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2002 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia dydaktyczne w 2003 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2006 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2010 roku
- Nagroda zespołowa I stopnia Rektora Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu dla Autorów publikacji „Kultura popularna: konteksty teoretyczne i społeczno-kulturowe” w 2011 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia organizacyjne w 2013 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia organizacyjne w 2014 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia organizacyjne w 2015 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia organizacyjne w 2016 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia organizacyjne w 2017 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia organizacyjne w 2018 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia organizacyjne w 2019 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2021 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2023 roku
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego za osiągnięcia naukowe w 2025 roku
Członkostwo w organizacjach
- Zastępca przewodniczącego sekcji Kultury Popularnej KNP PAN (kadencja 2019-2023)
- Członek sekcji Kultury Popularnej KNP PAN (kadencja 2024-2028)
- Członek sekcji Pedagogiki Młodzieży KNP PAN (kadencja 2024-2028)
- Członek zwyczajny Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego od 2009
Nota biograficzna
Kultura popularna interesowała mnie „od zawsze”. W dzieciństwie pasjami oddawałem się czytaniu książek. Literatura była dla mnie i moich rówieśników nie tylko ucieczką od szarej rzeczywistości, która wypełniała w Polsce lata siedemdziesiąte, pozwalała także zamieszkać na czas lektury w egzotycznych światach, których byłem pewien, że nigdy nie poznam.
Kontakt z kulturą popularną nie był wprawdzie zakazany, jednak towarzyszyło mu pewnego rodzaju uczucie wstydu, bowiem program szkolny wskazywał zupełnie inne obszary, które były wartościowe. Objaśniać złożoność świata mogły wyłącznie utwory kanoniczne. Wszelkie działania edukacyjne skupiały się na nauczeniu rozumienia klasycznych dzieł, które mogły być pomocne w budowaniu „pożądanej wersji” naszych tożsamości. Dobór tekstów, o których „warto rozmawiać” podczas lekcji, był rzecz jasna arbitralny. Wnioski z ich analiz były już dawno wyciągnięte, nam wolno było jedynie do nich dochodzić. Odrzucenie, czy niechęć do „wielkiej sztuki”, np. przyznawanie się do zmęczenia przy lekturze Nad Niemnem, próba innej niż nakazywał „klucz” interpretacji, zawsze wiązała się z ryzykiem niższej oceny, bo jak wiadomo „wielka sztuka, będąc wielką, nie może nie zachwycać”. Autorytet nauczycieli decydował, co jest dla nas dobre.
Mimo to, że przestrzeń kultury popularnej nie była interesująca dla pokolenia pedagogów, to dla nas – młodzieży licealnej, stanowiła nie tylko alternatywę dla „oficjalnej” kultury, była „prawdziwym” światem. To właśnie w kulturze popularnej toczyło się nasze życie. Sporo rekwizytów z nią związanych było „mrocznym przedmiotem pożądania”, by wspomnieć pewexowskie jeansy, czy zachodnie płyty z muzyka rockową, to właśnie ich posiadanie pozycjonowało jednostkę w grupie rówieśniczej. Ważniejsza była znajomość tytułów kolejnych płyt grupy King Crimson, a nie wszystkich stolic państw w Afryce. Amerykańskie i zachodnioeuropejskie kino bardziej inspirowało do stawiania egzystencjalnych pytań, niż perypetie bohaterów lektur obowiązkowych. Ucieczka przed policją kierowcy o swojsko brzmiącym nazwisku z filmu Znikający punkt Richarda C. Sarafiana prowokowała nas do budowania znacznie bogatszych znaczeń niż historia Halki, kojarząca się bardziej z brazylijską telenowelą. Tych „zagadkowych”, rozbudzających wyobraźnię, miejsc w sztuce popularnej było znacznie więcej: wokaliza Clare Terry w The Great Gig in The Sky zThe Dark Side of the Moon Pink Floyd, zmienne metrum i klawesyn pojawiający się w trzeciej minucie Siberian Khatru z Close to the Edge grupy Yes przenoszący słuchacza gdzieś daleko w barokowe brzmienia, które nagle przestawały być „obce”. Innymi słowy, świat kultury popularnej był dla nas bardzo pociągający, mimo że – jak nas usilnie przekonywano – mógł prowadzić do ideologicznej (i nie tylko) dewiacji. Wielu moich rówieśników dorastało w tym przeświadczeniu, co skutkowało nieprzyjemnym uczuciem, iż to, co sprawia nam prawdziwą przyjemność, z czym się identyfikowaliśmy, pozostawało w obszarze „gorszej kultury”.
Tymczasem podczas studiów odkryłem, że rozmaite stany psychiczne oraz ludzkie zachowania pod wpływem lęku, opisywane w pracach Karen Horney czy Antoniego Kępińskiego, znakomicie ilustrują filmy Romana Polańskiego i Ingmara Bergmana a sytuację „emigrantów w czasie” opisywaną przez Margaret Mead w książce Kultura i tożsamość można odnaleźć w powieści Stanisława Lema Powrót z gwiazd. Film Petera Weira Stowarzyszenie Umarłych Poetów stawia interesujące pytania dotyczące wychowania i może być potraktowany jako artystyczna wykładnia pedagogiki niedyrektywnej. Innymi słowy doszedłem do wniosku, że teksty kultury popularnej często mówią o „poważnych sprawach” (cokolwiek to określenie ma znaczyć), lecz przedstawiają je w atrakcyjnej formie, opisując przy okazji rozmaite aspekty naszej codzienności. Filmy i seriale telewizyjne nie dostarczają nam wyłącznie rozrywki, bywają „poligonem doświadczalnym”, przygotowując nas do prawdziwego życia. Stanowią obszar „ukrytej edukacji”. Coraz bardziej doceniałem kształcący aspekt kontaktu z kulturą popularną i jej tożsamościotwórczy wymiar. I tak poszukiwanie edukacyjnego potencjału popkultury stało się moją zawodową pasją…
Działalność organizacyjna
Praca w komisjach i zespołach
- Od roku 2008 Kierownik Zakładu Edukacji Dorosłych i Studiów Kulturowych w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego.
- W latach 2012-2016 prodziekan ds. studiów stacjonarnych Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, Członek Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej.
- W latach 2016-2020 prodziekan ds. studenckich i relacji z otoczeniem Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, Przewodniczący Wydziałowej Komisji ds. Oceny Jakości Kształcenia na Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Członek Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej.
- Od roku 2021 Przewodniczący Komisji ds. Etyki Badań Naukowych w Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego.
- Od roku 2024 członek senackiej Komisji Etyki Uniwersytetu Wrocławskiego.
- Członek Rady Kolegium Międzydziedzinowych Studiów Indywidualnych UWr.
- Członek Rady Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych
- Członek Rady Instytutu Pedagogiki UWr
- Członek Rady Dyscypliny Pedagogika UWr
